Zamówienie drona w Europie: licencje, ubezpieczenie i prawo 2026

Co się zmieniło 1 stycznia 2026 r.: stan poprzedni i obecny

31 grudnia 2025 r. ULC zamknął krajowe scenariusze NSTS bez prawa przedłużenia i bez automatycznej konwersji. Każdy pilot musi ponownie zdać teorię i praktykę zgodnie z wymaganiami EASA. Decyzję Prezesa ULC potwierdzają publiczne komunikaty PAŻP oraz wytyczne końcowe dla operatorów.

• Licencje: NSTS-01/02 (tylko PL) zastąpione przez STS-01/02 (EASA, obowiązują w 27 krajach UE)
• Klasa drona: rejestracja legacy zastąpiona oznaczeniem CE C0-C6 EASA
• BVLOS: zezwolenie krajowe zastąpione PDRA/SORA z notyfikacją przez NSO
• Minimum OC: 270 000 PLN ze starej normy krajowej zastąpione odniesieniem do EC 785/2004 (750 000 SDR dla bezzałogowców do 500 kg)
• Portal: PansaUTM pozostaje dla lotów krajowych w PL, dla operacji transgranicznych uruchamiany jest Drone Tower w Q1 2026

7 dokumentów, które operator musi okazać przed podpisaniem umowy

• 1. EASA STS-01 lub STS-02 wystawione na konkretnego pilot-in-command, nie na firmę. Ważność certyfikatu 5 lat, szkolenie odświeżające co 24 miesiące.
• 2. Rejestracja operatora w krajowym CAA: ULC w PL, LBA w DE, DGAC we FR, ILT w NL, ENAC we Włoszech. Numer widoczny w EASA Drone Portal i w bazie krajowej.
• 3. Polisa OC operatora BSP z wyraźnie wskazaną sumą gwarancyjną w SDR lub EUR, ważną w dniu Państwa zlecenia, z aneksem (additional insured) na Państwa adres firmowy.
• 4. Rejestracja konkretnego drona w rejestrze krajowym oraz klasa CE C0-C6 na korpusie. Bez oznaczenia C5/C6 operacje STS-01/02 są formalnie niemożliwe.
• 5. Wzór NDA w języku polskim i angielskim z klauzulą o przechowywaniu materiałów źródłowych i terminie ich usunięcia (standard - 90 dni po dostarczeniu mastera).
• 6. Faktura VAT z prawidłowymi danymi i adnotacją o odwrotnym obciążeniu (reverse-charge) dla klientów z UE (zob. art. 28b ust. o VAT).
• 7. Zapis w umowie o pilocie zapasowym i dronie zapasowym dla wesel, koncertów i TVC. Bez tego zapisu, w razie awarii jednej jednostki, materiał nie zostanie dostarczony, a strata leży po stronie zamawiającego.

4 sumy gwarancyjne OC i ich zastosowania

• 50 000 SDR (≈ 60 000 EUR, ≈ 270 000 PLN): obowiązkowe minimum dla operatorów z masą drona powyżej 250 g, zgodnie z nowym rozporządzeniem Ministra Finansów z listopada 2025 r. Pokrywa co najwyżej uszkodzenie jednego samochodu gościa.
• 230 000 EUR (≈ 1 000 000 PLN): standard operatorów weselnych i nieruchomościowych segmentu średniego. Wystarcza na uraz jednej osoby lub uszkodzenie elewacji budynku.
• 1 150 000 EUR (≈ 5 000 000 PLN): poziom VisionAir i porównywalnych studio. Pokrywa uszkodzenie żurawia budowlanego, pozew zbiorowy gości eventu, przestój produkcji na obiekcie retail.
• 750 000 SDR i więcej (≈ 880 000 EUR, dolny próg EC 785/2004 dla lotów komercyjnych): wymóg dużych produkcji Netflix, HBO, Apple TV+ oraz zdjęć na Stadionie Narodowym. Dla koncertów i wyścigów samochodowych ubezpieczyciele wymagają polisy od 2 000 000 EUR.

Loty transgraniczne w UE: co nowego w 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje wzajemne uznawanie certyfikatów STS pomiędzy 27 krajami UE. Operator z STS-01 w Polsce może wykonywać STS-01 w Niemczech, Francji czy we Włoszech bez ponownej certyfikacji, pod warunkiem elektronicznego zgłoszenia do krajowej agencji przyjmującej co najmniej 5 dni roboczych przed lotem (termin różni się między krajami, w DE - 10 dni).

Drone Tower - wspólny portal UE dla misji transgranicznych - jest w fazie wdrożenia Q1 2026. PansaUTM pozostaje dla lotów krajowych w PL. UK po Brexicie pozostaje poza tym schematem: UK CAA to odrębna jurysdykcja, EU STS tam nie obowiązuje, wymagany jest local A2 CofC i Operational Authorisation. Szwajcaria formalnie poza UE, ale FOCA przyjęła standardy EASA i uznaje STS-01/02 na zasadzie wzajemnej notyfikacji.

Podatki i format dokumentów dla klientów zagranicznych

• Polski klient B2B: faktura VAT 23 procent, pełne prawo do odliczenia.
• B2B z UE (DE, FR, NL, IT, CZ itd.): faktura VAT-EU z odwrotnym obciążeniem, 0 procent polskiego VAT, podatek rozlicza klient w swoim kraju. Warunek - obie strony są podatnikami VAT z ważnymi numerami w VIES.
• Spoza UE (US, UK, CH, UA): faktura bez polskiego VAT z adnotacją not subject to PL VAT zgodnie z art. 28b ust. o VAT. Dla US operator przygotowuje formularz W-8BEN-E, dla UK - certyfikat rezydencji CFR-1.
• Szczegóły i lista wymaganych danych - w materiale Faktura VAT i podatki przy zamówieniu zdjęć z drona (/blog/vat-faktura-zdjecia-z-drona-polska).

Typowe schematy oszustw przy zamawianiu operatora

• Cena od 300 PLN za wylot z faktycznymi ukrytymi dopłatami za zezwolenia CTR, wyjazd poza Mazowieckie, postprodukcję, licencję na muzykę i dostarczenie plików.
• Rabat 30-50 procent przy płatności dziś. Pilot spieszy się, ponieważ kończy mu się ubezpieczenie lub certyfikat, i zamyka kasę przed weryfikacją.
• Portfolio złożone z materiałów stockowych lub skopiowanych od innych operatorów. Test - wniosek o pliki raw LOG/D-Log z metadanymi EXIF dla dwóch konkretnych ujęć ze showreelu.
• Mam wszystko, niech się Państwo nie przejmują papierami. Odmowa okazania skanu certyfikatu STS i polisy OC oznacza, że jednego z dokumentów brakuje albo jest przeterminowany.
• Latam dronem od 5 lat bez podania numeru rejestracji operatora w ULC i numeru CE C5/C6. To amatorski Mavic z chińskim kanałem 5,8 GHz, którego w pracy komercyjnej używać nie wolno.

W 2024 r. ULC przeprowadził 1 200 kontroli operatorów w Polsce. U 30 procent kontrolowanych brakowało aktualnego STS, lub rejestracja była prowadzona na cudzą firmę. Większość takich operatorów straciła umowy z bankami i ubezpieczycielami w ciągu trzech miesięcy. Konwersja NSTS na STS nie jest formalnością, lecz prawnym minimum dla pracy komercyjnej.

5-minutowy due diligence: co sprawdzić przed podpisaniem

• Proszę wpisać NIP operatora w Białej Liście podatników VAT - musi być aktywnym podatnikiem VAT.
• Proszę wpisać numer operatora w EASA Drone Portal lub w ULC drony.gov.pl - rejestracja musi być aktualna, niewygasła.
• Proszę poprosić o skan certyfikatu STS z datą szkolenia odświeżającego nie starszą niż 24 miesiące.
• Proszę poprosić o polisę OC z aneksem (endorsement) na dzień zdjęć i sumą gwarancyjną w SDR lub EUR.
• Proszę zweryfikować w krs-online.com.pl: operator powinien mieć obrót powyżej 200 000 PLN, w przeciwnym razie faktura jest wystawiana bez VAT, a Państwo tracą 23 procent odliczenia.